Pustułka

„Wolny jak ptak”, „mądry jak sowa”, „sokoli wzrok”. Istnienie tego typu powiedzeń w naszym języku, wskazuje na szacunek, fascynację i podziw, jaki ptaki zawsze budziły u człowieka. Spoglądając z dołu na szybujące w powietrzu stworzenia, samemu nie mogąc oderwać się od ziemi, człowiek zazdrościł im i marzył o lataniu, aż w końcu – po wielu tysiącleciach – jego marzenia się spełniły. Gdy w listopadzie 1783 J.P.de Rozier i markiz d’Arlandes dokonali pierwszego lotu balonem, spojrzenie człowieka na planetę, jaką zamieszkuje, a tym samym – siebie samego – uległo znacznej zmianie. Patrząc z tak wysokiej perspektywy, dostrzega się rzeczy wcześniej umykające, a nabierając odpowiedniego dystansu do rzeczywistości (poprzez ujrzenie jej w innej skali i z dużej odległości), można stać się bardziej otwartym na nowe, rewolucyjne pomysły.

Z powodu osiągania przez ptaki przestrzeni niedostępnych dla nich samych, ludzie zaczęli nadawać im cechy takie jak: niezależność, spontaniczność, mądrość. Choć wiele z tych projekcji wydawać się dziś może daleko idącą antropomorfizacją, z pewnością jednak ptaki są istotami bardzo inteligentnymi i wyjątkowymi. Różnorodność, jaka charakteryzuje tę gromadę zwierząt, jest tak przeogromna, że łatwo się pogubić i pomylić ze sobą różne gatunki, każdy z nich jest jednak wyjątkowy i z jakichś względów zasługuje na uwagę.

Wśród ptaków drapieżnych najbardziej znane są tacy bohaterowie przestrzeni, jak orzeł, jastrząb, sokół, czy kondor. Nie tak często słyszy się o niepozornym ptaku o nazwie Pustułka.

Pustułka jest niewielkim ptakiem drapieżnym z rodziny sokołowatych (Falconidae), występującym w prawie całej Europie i Azji, za wyjątkiem koła podbiegunowego. Dawniej bardzo pospolita, od lat 60. i 70. XX wieku jej liczebność w Polsce znacznie spada. W 2006 stwierdzono istnienie w Polsce ok. 2000 par pustułek, natomiast w całej Europie – około 200 tysięcy par. Pustułka, wielkością zbliżona do gołębia, jest – jak na ptaka drapieżnego – łatwa do obserwacji, ale bardzo często mylona z krogulcem lub kobuzem. Grzbiet pustułki ma zawsze rdzawobrązowy kolor, pazury natomiast są czarne. Ptak posiada smukłą sylwetkę, wąskie skrzydła, oraz długi ogon , który u samca charakteryzuje się widoczną z daleka, szeroką czarną pręgą, z białym obrzeżem, natomiast u samicy, poza szeroką, czarną pręgą, występuje również wiele węższych, ciemnych prążków. Skrzydła pustułki są długie i zakończone ostro, jakby na kształt sierpa. Samiec posiada popielatą głowę i ogon, wierzch ciała natomiast - rdzawoczerwony o ciemnych plamach. Spód ciała samca jest jasny, o żółtawym nalocie i czarnych kropkach i kreskach. Jego oczy są prawie czarne, natomiast nogi, obwódka wokół oczu i woskówka dzioba – żółte. Samicę od samca odróżnia brązowy grzbiet, oraz popielata głowa z czarnymi plamkami i prążkami (choć młode samce podobne są do samicy i nabierają samczych barw dopiero z wiekiem). Z dużej odległości Pustułkę można rozpoznać głównie po charakterystycznym zawisaniu nad jednym miejscem, połączonym z trzepotaniem skrzydłami.

Odżywianie

Pustułka z upolowanym gryzoniem.Pożywienie pustułki zależne jest od miejsca jej występowania. Na terenach wiejskich są to przede wszystkim owady (nawet pszczoły) oraz drobne gryzonie (myszy i nornice). W mieście pustułki polują niemalże tylko i wyłącznie na małe ptaki, głównie na wróble, szpaki, sikory, drozdy, mazurki, skowronki, a nawet jerzyki. Pustułka, z racji swojej ograniczonej zwinności i szybkości w śmiganiu (z powodu zbyt długiego ogona), poluje głównie na ptaki młode. W terenach miejskich pustułki zmieniają menu w zależności od typu zabudowy. Tam, gdzie budynków jest mniej, więcej natomiast otwartych przestrzeni, ptaki chwytają głównie gryzonie. W miejscach, gdzie zabudowa ogranicza pola i parki, polują przede wszystkim na ptaki. Główne ssaki w diecie pustułki to norniki zwyczajne, oprócz tego ptaki te zjadają mysz domową, szczura, badylarkę, ryjówkę malutką i kreta. Głównymi gadami, łowionymi przez pustułkę są jaszczurki zwinki. Polowania na ptaki następują głównie zimą i latem. Szczyt w zimie przypada na styczeń, w lecie natomiast na lipiec. Z drugiej strony, nornikowate padają łupem ptaka głownie na wiosnę i na jesieni, (szczyt przypada tutaj na kwiecień i wrzesień).

Pomimo iż pustułka nie jest specjalnie przystosowana do chwytania ptaków, radzi sobie z tym dobrze. Jej stosunkowo słabe i krótkie nogi, i za długie sterówki uniemożliwiają jej szybki jak u kobuza, czy sokoła wędrownego lot (długi ogon odgrywa ważną rolę przy gwałtownym wykonaniu momentalnego zwisu). Pustułce trudno więc złapać ptaka w locie; w konsekwencji ptak ten odławia ptaki siedzące np. na dachach, szczególnie gdy są one chwilowo nielotne po deszczu lub przez śnieg, (gdy zmokną im pióra). Dlatego też sprzymierzeńcem pustułki w polowaniu na ptaki jest zima (zimą drobne ptaki zbijają się w duże grupy, dzięki czemu stają się łatwym łupem).

 

 

Na co przeznaczysz 1% podatku w tym roku?

Oddasz go Urzędowi Skarbowemu czy przekażesz Organizacji Pożytku Publicznego Fundacja FERSO?

Zobacz jak wiele dobrego robimy dla miejskich ubogich dzieci, dla ochrony natury, zwierząt i roślin, wyobraź sobie czego jeszcze dokonamy za jeden procent
Twojego podatku!

Pobierz tegoroczny PITy 2011 program do Rozliczenie PIT 2011 program lub tutaj do pobrania do rozliczenie podatkowe 2011 Program do PIT 2011, czy wybrałeś już komu przkażesz 1% podatku: 1 Procent Podatku Lista, skorzystaj z aktualnych druki PIT PDF do pobrania PIT 36 formularz do wydruku, także e deklaracje formularz druk PIT 38 druk.